JB 2025 (art) – Frederik Hendrik – en Amalia van Solms pijpen

Auteur: Bert van der Lingen

Jaarboek PKN, Stichting voor onderzoek historische kleipijpen, 2025

Samenvatting

Gedurende vele jaren werd aangenomen dat kleipijpen met afbeeldingen van Frederik Hendrik en Amalia van Solms waren vervaardigd ter herdenking van hun huwelijk in 1625. De recente vondst van een vrijwel complete pijp, gedateerd 1633, stelt deze aanname ter discussie en wijst op een andere historische context voor hun productie. Deze vondst maakt het mogelijk een kleine, onderscheidende groep rijk versierde zogenoemde barok- en Jonapijpen, gemerkt met een gestempelde roos, toe te schrijven aan het atelier van de weinig bekende pijpenmaker Pieter Sijmonsz de Licht, die zijn naam latiniseerde tot Per de Licht of Lichtius. Net als barok- en Jonaspijpen worden de pijpen van De Licht vaak aangetroffen in militaire en maritieme contexten, wat wijst op hun populariteit onder soldaten en zeelieden. Dit artikel brengt bekende exemplaren van zijn werk samen, plaatst deze in een breder historisch kader en biedt nieuwe inzichten in zowel de maker als de motieven achter de gedateerde productie van deze pijpen.