167 – PKN Magazine
PKN Magazine nr 167, verschenen in april 2022. Met 6 artikelen (Nederlands).
- Een aardewerk stempel voor patacons? – Bert van der Lingen (pdf)
- Het aardewerk stempel werd gevonden op een akker tussen Gouda en Waddinxveen en dateert waarschijnlijk uit de zeventiende of vroege achttiende eeuw, wat blijkt uit de vondst van pijpenkoppen en productieafval. Het handgevormde voorwerp is gemaakt van lichtgekleurde klei en versierd met een Franse lelie, bladmotieven en een huismerk. Hoewel het qua vorm lijkt op een vuurdover, wijzen de specifieke grip en markeringen erop dat het als stempel werd gebruikt. Vermoedelijk diende het voor het aanbrengen van decoraties op patacons, kleine aardewerk schijfjes die in brood en gebak werden meegebakken. Deze patacons waren vooral populair in Nederland, Frankrijk en België bij feestelijke gelegenheden, maar werden soms verboden omdat bakkers er misbruik van maakten door brood lichter te maken.
- Persoonlijke geschenken van de firma I. van der Want – Fred Tijmstra (pdf)
- Het artikel beschrijft bijzondere pijpengeschenken die rond 1900 werden vervaardigd voor vooraanstaande personen als herinnering of promotie. In 1908 maakte Ivon van der Want in Gouda luxe miniatuurpijpen en sigarenpijpjes voor koningin Wilhelmina en prins Hendrik ter gelegenheid van haar tienjarig jubileum. Deze geschenken waren rijk gedecoreerd met het koninklijk wapen en werden gepresenteerd in luxe etuis. Het vakmanschap was hoog en het graveerwerk werd uitgevoerd door een gespecialiseerde graveur. Ook eerder werden pijpen als opvallend relatiegeschenk gebruikt, zoals een kist met Goudse pijpen voor Bismarck in 1895. Personen en bedrijven: Wilhelmina van Nederland, Prins Hendrik, A. de Hoog, Otto von Bismarck, Ivon van der Want, Goedewaagen
- De Orde-pijpen van Zenith en Zenith Van der Want – Ruud Stam (pdf)
- Het artikel beschrijft de ontwikkeling van nieuwe pijpmodellen door De Zenith na de brand in 1980, waaronder de Facet-serie en thematische pijpen. Een bijzondere reeks is de Orde-serie, ontworpen voor de Amerikaanse keten Tinder Box, met pijpen gebaseerd op historische ridderorden. Na het faillissement werd de productie voortgezet door Zenith Van der Want onder leiding van Aart van der Want tot 1987. De serie omvat zes orden, zoals de Johannieter Orde, Duitse Orde en Orde van het Gulden Vlies, waarbij de pijpen voorzien zijn van symbolen en jaartallen (niet altijd correct). Deze pijpen combineren decoratief ontwerp met historische verwijzingen en waren zowel los als in sets verkrijgbaar. Personen en bedrijven: Aart van der Want, De Zenith, Zenith Van der Want, Tinder Box
- De pijp van de maand maart 2022 – Arjan de Haan (pdf)
- Op onze website lichten we maandelijks een interessante pijp uit. Deze keer een Turkse met een Oost-Europese vormgeving. Deze bijzondere pijp verbindt oost en west. Van de meeste Europese pijpenmakers is het bekend dat ze ook oosterse modellen, zogenaamde tsjiboek pijpen maakten. Andersom is het echter een veel minder algemeen fenomeen. Deze pijp, gemaakt van een fijne rode pijpaarde, en afgewerkt met engobe, goud en zilver is een product uit Tophane, Istanboel. Deze pijp, gemaakt door Hasan en gedateerd 1880 is van de allerhoogste kwaliteit
- Een briefkaart van de firma Job Clerc uit 1941 – Ewout Korpershoek (pdf)
- Het artikel beschrijft de ontwikkeling van de keramiek- en pijpenindustrie in Saint-Quentin-la-Poterie, waar vanaf de 14e eeuw aardewerkproductie centraal stond dankzij geschikte kleilagen. In de 18e en 19e eeuw groeide ook de pijpenfabricage, vooral gericht op eenvoudige massaproductie, maar later raakte deze sector in verval door beperkte variatie en concurrentie. Het bedrijf van Frédéric Pasquier wist zich nog te onderscheiden door export, vooral naar Italië. Rond 1880 gaf Job Clerc een nieuwe impuls door productie, handel en innovatie te combineren, met een breed assortiment pijpen en nevenproducten zoals speelgoed en schiettentfiguren. Na zijn terugtrekking werd het bedrijf voortgezet door zijn dochters en later nakomelingen, tot het uiteindelijk rond 1970 werd beëindigd als een van de laatste traditionele Franse kleipijpenfabrieken. Personen en bedrijven: Frédéric Pasquier, Job Clerc, Agnes Clerc, Berthe Clerc, Clerc, Therond
- Een puntzak van aardewerk voor “De Rookende Moor” in Zierikzee – Bert van der Lingen (pdf)
- In 2019 is op een akker in Reeuwijk de onderkant van een aardewerk puntzak (afb. 1) gevonden. Samen met dit fragment zijn ook enkele misbaksels van tabakspijpen van de firma Goedewaagen en fragmenten van ovenmateriaal uit een pijpenfabriek gevonden. Mogelijk is het voorwerp in een Goudse aardewerkfabriek (Goedewaagen?) vervaardigd. De asbak in de vorm van een puntzak zal pas in of na 1919 zijn vervaardigd. De complete tekst op de puntzak luidde mogelijk: “DE ROOKENDE MOOR”, V/H FA. J. LABRAND & Zn., OPGERIGT [1814 of 1919?], ZIERIKZEE, 50 GRAM. Had Peute deze asbakken in Gouda besteld om cadeau te geven aan bezoekers van zijn nieuwe tabakshandel, die hij in 1919 had overgenomen?