168 – PKN Magazine
PKN Magazine nr 168, verschenen in Juli 2022. Met 4 artikelen (Nederlands).
- Haarlems weggegooid verleden, 1928-1945 ’ – Bert van der Lingen (pdf)
- In de jaren twintig zocht Haarlem een oplossing voor afvalverwerking en begon vuilstort in rietgronden bij Leimuiden via MIJVO. De stort groeide sterk tussen 1928 en 1945 en bevatte duizenden voorwerpen die een beeld geven van het dagelijks leven, waaronder veel rookgerei en tabaksreclame. Naast recente objecten werden ook oudere vondsten gedaan, zoals tegels uit de zeventiende eeuw en pijpenkoppen uit de negentiende en vroege twintigste eeuw. In totaal zijn meer dan 800 stukken rookgerei gevonden, variërend van kleipijpen tot porseleinen en houten pijpen, vaak met decoraties of als souvenir. Tijdens en na het gebruik van de vuilnisbelt werd er actief gezocht naar bruikbare materialen, en later ook door amateurarcheologen. Uiteindelijk werd het terrein gesaneerd en herontwikkeld voor woningbouw, waarbij de vondsten een waardevolle inkijk geven in het dagelijks leven en tabaksgebruik in deze periode.
- Een monsterpijpje van een handelsreiziger en de bestellingen bij pijpenfabrieken – Ruud Stam (pdf)
- Het artikel beschrijft hoe de handel in pijpen en schiettentfiguren uit het Duitse Westerwald verliep aan het eind van de 19e en begin 20e eeuw. Handelaren gebruikten monsters en tekeningen om klanten te werven en bestellingen te verduidelijken. Zo werden goedkope pijpen in grote aantallen via tussenhandelaren verkocht en door handelsreizigers verder verspreid, ook richting Nederland. Klanten konden kiezen uit monsters of specifieke modellen bestellen via catalogi of eigen schetsen. Daarnaast produceerden pijpenfabrieken ook nevenproducten zoals schiettentfiguren, die eveneens via brieven en tekeningen besteld werden. Deze bronnen geven een goed beeld van het handelsnetwerk en de werkwijze binnen de pijpenindustrie. Namen in het artikel: Michael Hoff, Theodor Lamp, Schmitz & Janssen, Klauer, Remy, Böhmer, Dr. Witzel
- De invloed van de actualiteit in de 19e eeuw op de ontwerpen van Gambier – Arthur van Esveld (pdf)
- Het artikel beschrijft een zeldzame negentiende-eeuwse pijp van Gambier, waarvan het ontwerp gekoppeld kon worden aan de Franse politicus Philippe Auguste Demesmay. Deze figurale pijp toont een karikaturaal hoofd met daaronder een rund, wat verwijst naar zijn rol in het debat over de zoutbelasting en veeteelt. Het ontwerp is waarschijnlijk geïnspireerd op een litho van Honoré Daumier, die actuele politieke figuren verbeeldde. Ook een andere pijp van Gambier is gebaseerd op een karikatuur van de politicus Jules Favre, wat laat zien dat deze pijpen sterk verbonden waren met de actualiteit en media van hun tijd. Personen en bedrijven: Philippe Auguste Demesmay, Honoré Daumier, Jules Favre, Théodore Jouffroy, Victor Hugo, Felice Orsini
- De pijp van de maand juli 2022 (pdf)
- Het artikel beschrijft een bijzondere tabakspijp uit de periode 1920–1935, gemaakt van kunststof en uitgevoerd met een zeskantige ketel en rechte steel. Het ontwerp is sterk beïnvloed door kunststromingen als Art Deco, kubisme en Bauhaus, wat zichtbaar is in de geometrische vormen, strakke lijnen en gestileerde vormgeving. Door het afwijkende materiaal en unieke ontwerp zijn er nog geen vergelijkbare pijpen bekend.