JB 2019 – Franse kleipijpen met vonkenvangers en deksels

Auteur: Arthur van Esveld

Jaarboek PKN, Stichting voor onderzoek historische kleipijpen, 2019

Door de eeuwen heen zijn pijpen voorzien van een deksel. De belangrijkste functie hiervan was om te voorkomen dat gloeiende tabaksdeeltjes tijdens het roken uit de pijp vielen. De meeste vonkenvangers zijn gemaakt van gevlochten koper- of ijzerdraad. In sommige Europese landen zien we ook het gebruik van fraaie zilveren deksels op porseleinen en meerschuimen pijpen. In de eerste helft van de 19e eeuw speelden Franse kleipijpenfabrikanten in op deze ontwikkelingen door kleipijpen van een deksel te voorzien. Deze werden meestal van pijpaarde gemaakt en vormden een integraal onderdeel van het ontwerp. De deksels waren vaak voorzien van een klein gaatje. Het deksel kon met een ijzerdraad of kettinkje aan de pijpenkop worden bevestigd. Voorbeelden worden gegeven van de firma’s Gisclon, Fiolet, Blanc-Garin en Gambier.